पादरी गंगाप्रसाद प्रधानको १६७ औं जन्मजयञ्ती (४ जुलाई २०१८) भव्यताका साथ मनाऔं

स्व. पादरी गंगाप्रसाद प्रधानको जन्म काठमाडौंस्थित ठमेलको ठहिंटी टोलमा
४ जुलाइ १८५१ मा (अर्थात्वि.सं. १९०८ आषाढ २२ गते) भएको थियो । नौ वर्षकोउमेरमा २९ मे,
१८६१ का दिन आफ्नो परिवारसँगै भारतको दार्जीलिङ पुगेका प्रधान ४ जुलाई, १८७० मा अर्थात्१८
वर्षको उमेरमा मेकफर्लेनको स्कूलमा भर्ना भएका थिए । उनी २४ जनवरी १८७५ मा अलाहाबाद पुगी
पादरी बिनकूपबाट बप्तिस्मा लिई पहिलोनेपाली इसाई भए, अनि दर्जनांै कृतिहरू नेपाली इसाई जगतको
लागि योगदान दिने एक असल शिक्षक, अनुवादक, लेखक, सम्पादक र पादरीको रुपमा जीवनकालभरि
सेवा गर्ने बहुआयमिक र प्रभावशाली व्यक्तित्व बन्न पुगे । उनले अन्ततः २८ मार्च, १९३२ का दिन
दार्जीलिङमा ८१ बर्षको उमेरमा प्रभुमा विश्राम लिए । पादरी गंगाप्रसाद प्रधानले गरेका महत्वपूर्ण
योगदानलाई संक्षेपमा निम्नानुसार उल्लेख गर्न सकिन्छ —

१) बाइबल नेपाली भाषामा अनुवाद —
गंगा प्रसाद प्रधानको अथक परिश्रम र समर्पणका कारण बाइबल सन्१९०४ मा नयाँ करार र सन्
१९१४ मा पुरानो करार नेपाली भाषामा अनुवाद भयो । सम्पूर्ण बाइबल अनुवाद भई नेपाली भाषामा
तयार भएको हाल १०४ बर्ष पूरा भएको छ । गंगा प्रसाद प्रधानको २० बर्षको साधना र अथक परिश्रमका
कारण बाइबल नेपाली भाषामा तयार भयो। सो बाइबल अहिलेको जस्तो चिटिक्क थिएन, पापड जस्तो
पाना भएकाले कतिले यसलाई पापड बाइबल समेत भन्थे । यही बाइबललाई आधार मानी विभिन्न
समयमा संश्करण हँुदै आज हाम्रो हातमा सरल र व्यवस्थित बाइबल नेपाली भाषामा उपलब्ध छ ।

२) ‘गोर्खे खबर् कागत्’ को प्रकाशन —
पादरी गंगाप्रसाद प्रधानको दोस्रो महत्वपूर्ण योगदान ‘गोर्खे खबर्कागत्’ मासिकको प्रकाशन हो । प्रधानले
स्कटीस मिशनकोप्रेसलाई सन्१९०१ मा खरिद गरेर ‘द गोर्खा प्रेस’ नामाकरण गरे, जुन नेपाली भाषा,
साहित्य र पत्रकारिता प्रकाशनमा महत्वपूर्ण कोशेढुङ्गा बन्न पुग्यो। ‘गोर्खे खबर्कागत्’ एक समाचारप्रधान
मासिक पत्रिकाको रुपमा १ जनवरी, १९०१ देखि प्रकाशन हुन शुरुभएकोथियो, जुन उनको जीवनकालभरि
नै प्रकाशित भइरह्यो।

३) अन्य पुस्तक लेखन र अनुवादमा योगदान —
पादरी गंगाप्रसाद प्रधानले नेपाली भाषामा विद्यालयमा पठनपाठनका निम्ति प्राथमिक र केही सहयोगी
पुस्तकहरू तयार गरेका थिए । उनले अनुवाद र लेखनद्धारा तत्कालीन चलनचल्तीका भाषा र शब्दहरूको
प्रयोग गरी जम्मा २८ वटा पुस्तकहरू तयार गरी आफ्नै प्रेस (द गोर्खा प्रेस) बाट छापेका थिए । दार्जीलिङ
क्षेत्रमा नेपाली पाठ्यपुस्तक लेख्ने पहिलो नेपाली उनै हुन्।
४) संगित क्षेत्रमा योगदान —
पादरी गंगाप्रसाद प्रधानले थुप्रै इसाई भजनहरू लेखेका छन्। उनले रचेका गीतहरूमध्ये“येशू है ख्रीष्टको
क्रूसैको मरण, यो जग कहिले छैन स्थिर, जय जय मसीहकी जय, उभै ता हेरु बैकुण्ठ धाम छ, र प्रभु
अर्जि सुनिलेउ, गोर्खालीले मुक्ति पाउने ढोका खोलीदेऊ” जस्ता गीतहरू आज पनि मण्डलीहरूमा बडो
आदरभावसाथ गाइन्छन्। उनले दर्जनौं नेपाली भजन तथा गीतहरू रचेर मण्डलीमा सिकाए । उनको
देनकै कारण वर्तमान नेपाली इसाई संगीतक्षेत्रले समृद्ध रुप लिएको छ ।

५) इसाई सेवा र मिसन क्षेत्रमा योगदान —
गंगा प्रसाद प्रधानलेसरल र प्रभावकारी रुपमा बाइबलीय शिक्षा दिन्थे। आत्मिक तथा बाइबलीय ज्ञानमा
पोख्त भएकाले उनलाई खरसाङमा भएको मण्डली रेखदेख गर्नलाई १८७७ मा, र पछि दार्जीलिङको सन्त
कोलम्बा मण्डलीमा पूर्ण पादरीको रुपमा १९०१ अगस्टमा जिम्मेवारी दिइएको थियो । उनी नै पहिलो
नेपाली पादरी (पाष्टर) हुन्। उनले असल चेला वा अगुवा निर्माण गरी मण्डलीको जिम्मेवारीमा बीस बर्ष
सेवारत रहेर सन्१९२१ मा अवकाश ग्रहण गरे । त्यसपछि मण्डलीका संरक्षक र सल्लाहकारको रुपमा
रही सेवा पु¥याइरहे ।
समग्रमा भन्नुपर्दा, नेपालीमा पहिलो पाठ्यपुस्तक लेख्ने, बाइबल अनुवाद गर्ने, पत्रिका सम्पादन तथा
प्रकाशन गर्ने र पहिलो नेपाली पादरी (पाष्टर) भई सेवा गर्ने व्यक्तित्वको नाम हो गंगा प्रसाद प्रधान ।
उनले दर्जनौ पुस्तक लेखे र अनुवाद गरे, पवित्र धर्मशास्त्र बाइबलको नेपाली भाषामा अनुवाद गरे, ३२
बर्षसम्म निरन्तर गोरखे खबर् कागत् पत्रिका प्रकाशन गरे, नेपाली शिक्षक भएर अध्यापन गराए, धेरै
उखानहरु संग्रह गरे र धेरै मिसनेरीहरूलाई नेपाली (तत्कालीन गोर्खाली) भाषाको शिक्षा दिए । यसर्थ
पादरी गंगाप्रसाद प्रधानलेनेपाली भाषा, साहित्य, अनुवाद, सम्पादन, शिक्षा र मण्डलीकोपाष्टरीय सेवामा
महत्वपूर्ण योगदान दिएर परमेश्वरको राज्य विस्तारमा पुर्याएको महान्योगदानकोचर्चा हुनु र सम्पूर्ण
नेपाली जगत्ले थाहा पाउनु नितान्त आवश्यक देखिन्छ । उनी हामी सम्पूर्ण नेपाली जातिका लागि
प्रेरणाका स्रोत भएका छन्र उनको सम्झना र सम्मानस्वरुप उनको जन्मजयन्ती मनाउन पाउनु हाम्रो
निम्ति गर्वको विषय भएको छ । उनको नाउँमा लेखिएका पुस्तक, विशेषाङ्क, सोधपत्र, स्मृतिग्रन्थ आदिको
खोजी गरिनुपर्छ । उनको नाउँमा स्कूल, मिसन, पुस्तकालय, संग्रहालय, प्रकाशन, गीति एल्वम, वृत्तचित्र
र चलचित्र आदि निर्माण गरिनुपर्छ । उनकोयोगदानको विषयमा गोष्ठी, सेमिनार तथा सभा गर्न थालिनुपर्छ
र विभिन्न कार्यक्रम गरी नेपाली वाङ्मय–साहित्य, पत्रकारिता–प्रकाशन, अनुवाद, शिक्षा र परमेश्वरको
महान् दर्शनमा पादरी गंगाप्रसाद प्रधानले पु¥याएको योगदानको सम्झना गरिनुपर्छ । आउनुहोस्, हामी
सबै मिली नेपाली इसाई जगतमा रहेका अग्रज स्रष्टाहरूको योगदान र कृतिहरूको जर्गेना गरौं र यी सबै
कामहरु गर्नमा हामी नेपाली जातिलाई असाध्य प्रेम गर्नुहुने हाम्रा प्रिय प्रभुको नाउँमा महिमा चढाऔं ।
नारायण खड्का

Related Articles

Back to top button