म कुन मण्डलीको ?

“साम्प्रदायिकता मण्डलीको नामको पछाडि जोड्नै पर्ने थर होइन“

– केदार पुर्कुटी (के पी पावल)

अंग्रेजी शब्द चर्च (church)  ग्रीक शब्द(ekklesia) एक्लेसियाको अनुबाद हो । जसलाई नेपालीमा मण्डली भनेर अनुवाद गरिएको छ । जसको अर्थ हुन्छ (called out) बोलाइएकाहरू । ग्रीक शब्द एकलेसियाको अर्थ कुनै पनि निश्चित उद्देश्य पूरा गर्न बोलाइएका वा छुट्याइएका मानिसहरूको समुह भन्ने हुन्छ । येशू ख्रीष्ट जन्मनु भन्दा केहि शताब्दी पहिले अर्थात् ई.पू.चौथो शताब्दीमा अलेक्जेण्डर महान्को विजयपछि पुरानो करारको धर्मशास्त्र ग्रीक भाषामा अनुबाद भयो । जुन अनुवाद गर्ने कार्यमा सत्तरी जना धर्मगुरुहरू अनुवादकको रूपमा समावेश भएका थिए । त्यसैकारण यो अनुबादलाई सेप्टुआजिन्ट (Septuagint) भनिन्छ । यो सेप्टुआजिन्टको अनुवादमा हिब्रू शब्द ९त्तगजब०ि क्वाहललाई ग्रीक शब्द एक्लेसिया भनि अनुवाद गरियो । जुन शब्द मुख्य उद्देश्य पूरा गर्नको लागि तुरही फुक्न बोलाइएका मानिसहरूलाई प्रयोग गरिएको थियो (गन्ती १०ः२,७) । एक्लेसिया शब्द उजाड भूमिमा जम्मा भएका परमेश्वरको मानिस अर्थात् इस्राएलीहरूको लागि पनि प्रयोग गरिएको थियो
(व्यवस्था ९ः१०, १०ः४) । येशूले प्रयोग गर्नु भएको शब्द जसलाई मण्डली भनेर अनुवाद गरियो त्यसको मौलिक अर्थ हुन्छ, मानिसहरूका समूह, एउटा सभा, भेला वा समाज । जुन शब्द पुरानो करारमा इस्राएलीहरूको समुदायको लागि प्रयोग गरिएको थियो । यो शब्द नयाँ करारको ख्रीष्टलाई पछ्याउनेहरूको लागि प्रयोग गर्नु निकै सान्दर्भिक देखिन्छ जुन पेन्तिकोसको दिनबाट अस्तित्वमा आएको थियो ।
येशू ख्रीष्ट मृत्युबाट बौरी उठनुभएपछि, ४० दिनसम्म यो संसारमा चेलाहरूको माझमा विभिन्न ठाउँ र विभिन्न समयमा देखा पर्नुभयो, भोजन गर्नुभयो, चेलाहरूसँग कुराकानी गर्नुभयो । ४० दिनसम्म येशू यो संसारमा रहनुको मुख्य कारण उहाँ बौरी उठनु भएको हो भनी देखाउनु मात्र थिएन तर उहाँको उद्देश्य मण्डली र यसको कामको बारेमा चेलाहरूलाई तयार गर्नु थियो । त्यसैले उहाँले हरेक पटक चेलाहरूसँग बार्ता गर्नुहुँदा संगठनात्मक संरचना, प्रार्थना, पवित्र आत्माको शक्ति, सुसमाचार प्रचार गर्नु, चेला बनाउनु, बप्तिस्मा दिनु आदि विषयलाई मुख्य जोड दिई शिक्षा दिनुभयो र आज्ञा गर्नुभयो । प्रेरित १ः४ मा उहाँले आफ्ना चेलाहरूलाई यरूशलेम छाडेर कतै नजानु अनि प्रार्थनामा लागिरहनु भनेर आज्ञा दिनुभयो । येशू स्वर्गमा उचालिनु अगाडि करिब ५०० (१ कोरन्थी १५ः६) भन्दा बढी मानिसहरूलाई उहाँले जैतुन डाडाँमा पवित्र आत्माको प्रतिज्ञा गर्नुभयो (प्रेरित १ः८) । यो आज्ञा पाएर यरूशलेमको नजिकै एउटा घरको माथिल्लो कोठामा करिब १२० जना प्रार्थनामा लागिरहेका थिए । यो नै येशूलाई पछ्याउनेहरूको समूह थियो जसको जीवनमा उहाँको प्रतिज्ञा पूरा भएको थियो । आज्ञा पाउनेहरू ५०० भन्दा बढी थिए तर त्यसको ठीक १० दिन पछाडि प्रार्थना गर्नेहरू करिब १२० जना मात्र थिए अर्थात् यी समूह येशूको आज्ञा अनुसार उहाँलाई पछ्याउदै त्यहाँ थिए । येशूलाई पछ्याउनेहरूको समूह नै मण्डली हो र यीनीहरूनै नयाँ करारको पहिलो मण्डलीको रूपमा देखिन्छन् । मण्डलीको शिर येशू ख्रीष्ट आपैm हुनुहुन्छ (कलस्सी १ः१८) र उहाँलाई पछ्याउनेहरू विभिन्न अंगहरू हुन जो शिरको निर्देशन अनुशार चलेका हुन्छन् (१ कोरन्थी १२ः१२–१३)।
मिशन चाहिँ सबै बाँचोस् भन्ने हो । सबैलाई उद्धारको सुसमाचार सुनाइयोस् भन्ने हो (मत्ती २८ः१९–२०, मर्कूस १६ः१५, लूका २४ः४७) । येशू ख्रीष्ट परमेश्वर पिताको इच्छा पूरा गर्न आउनुभयो (यूहन्ना ४ः३४), पिताको इच्छा संसारको सबै मानिसले उद्धार पाऊन् अर्थात् मृत्युबाट बाँचोस भन्ने थियो (यूहन्ना ३ः१६) । त्यही योजना पूरा गर्न येशूले आफ्नो प्राण त्रूmसमा दिनुभयो, बौरी उठनुभयो र मण्डलीको संरचना तयार गर्नुभयो र मण्डलीलाई उहाँले महान आज्ञा दिनुभयो । उहाँ आपैm मण्डलीको शिरको रूपमा काम गर्दै हुनुहन्छ । जसरी शिर र देह मिलेर एक पूर्ण मानिस बन्दछ, ठीक त्यसरी नै येशू ख्रीष्टले मण्डलीलाई पूर्ण पार्नु भएको छ । (एफिसी १ः२०–२३, ४ः१५–१६) जुन शिरको निर्देशनमा (मण्डलीको विश्वासीहरू) शरीरको अंगहरूले काम गर्नुपर्ने हुन्छ । मण्डली सुसमाचारको लागि तयार पारिएको परमेश्वरलाई आराधना गर्ने विश्वासीहरूको संगठनात्मक संरचना हो । जहाँ प्रत्येक विश्वासीहरू परमेश्वरसँग र एक अर्कासँग उहाँको आज्ञापालन गर्न र उहाँको उद्देश्य पूरा गर्न उत्तरदायी हुन्छन् ।
येशू ख्रीष्टले सुरू गर्नुभएको मण्डलीले आज कस्तो रूप लिएको छ ? के यी मण्डलीहरूले उहाँको आज्ञा पालन गर्दैछन् ? पहिलो शताब्दीका विश्वासीहरू ख्रीष्टको लागि शहिद भएको घटना हाम्रो लागि दन्त्य कथा जस्तो भएको छ जसलाई मन बहलाउनलाई प्रयोग गरिन्छ तर व्यवहारिकतामा ल्याइदैन । प्रकाशको पुस्तकको २ र ३ अध्यायमा येशू ख्रीष्टले विभिन्न प्रकारको सातवटा मण्डलीको बारेमा मूल्याङ्कन गर्नुभएको छ । यस क्रममा उहाँ मण्डलीमा खोट भेट्नुहुन्छ र मण्डलीलाई चेतावनी दिनुहुन्छ । पश्चाताप गर्न र फर्कन आव्हान गर्दै अन्यथा अनन्त जीवनमा प्रवेश गर्न नसकिने डरलाग्दो सत्य प्रकट गरी चेतावनी दिनुहुन्छ । यी सातवटा मण्डलीले कुनै न कुनै पक्षबाट हाल २१ औ शताब्दीमा रहेको मण्डलीहरूको प्रतिनिधित्व गर्दछन् । के हामीले पहिलो प्रेम गुमाएका छांै ? के हामी भौतिकवादी भएका छौ ? के हामी आफ्नै नाम र स्थानको लागि सेवा गर्दैछांै ? के हामी मनतातो छौ ? यस्ता कयौं प्रश्नको उत्तर आजको मण्डलीको लागी “हो हामी त्यस्तै छांै” भन्ने हुन्छ । येशूले यूहन्ना४ः३५मा चेलाहरूलाई आफ्नो आँखा उठाउन भन्नुभयो । मण्डलीले आफ्नो आँखा उठाउनु आवश्यक छ । आफ्नो सोचाई र बुझाईको स्तरबाट माथि उठ्ने बेला आइसकेको छ । जब हामी आफ्नो आँखा उठाउँछौ तब वास्तविकता हामीमा प्रकट हुनेछ । हामी बुझ्छांै कि सेवा के हो र ख्रीष्टलाई पछ्यानु भनेको के हो । सेवा चाहिँ मेरो शाखा मण्डली धेरै छ भनेर देखाउनको लागि होइन तर परमेश्वरको उद्देश्य पूरा गर्नको लागि हो । यद्यपि, सेवा गर्दा स्थानीय मण्डलीे दृश्य रूपमा वृद्धि हुन्छन् त्यो आशिष्को कुरा हो र वचन अनुसार नै छ । संसारमा जनसंख्या हाल लगभग आठ अर्ब पुगिसक्यो र संसारमा संख्यात्मक रूपमा ख्रीष्टियनहरूको संख्या धेरै छ । के येशू ख्रीष्ट मण्डलीलाई लिन आउनु हँुदा यहि संख्यामा थपिएका ख्रीष्टियनहरूलाई लिन आउनु हुन्छ ?
बाइबलले मण्डलीलाई दुई किसिमले वर्णन गरेको छ । सर्वप्रथम यसले विश्वव्यापी मण्डलीको बारेमा बताउँछ । ख्रीष्टले भन्नुभयो, “म मेरो मण्डली बनाउनेछु” (मत्ती १६ः१८) । उहाँले मण्डलीहरू भन्नुभएन । उहाँले एउटै मण्डलीको बारेमा भन्नुभएको थियो । जो परमेश्वरमा आत्माद्वारा जन्मेका छन् र उही आत्माद्वारा नै ख्रीष्टको शरीरमा बप्तिस्मा भएका छन् । तिनीहरू सबै एउटै हुनु (१ पत्रुस १ः३, २२—२५) । यसलाई अदृश्य मण्डली पनि भन्दछन् जुन मण्डलीलाई येशू ख्रीष्ट लिन आउनु हुनेछ । विश्वव्यापी मण्डली स्थानीय मण्डलीको रूपमा प्रकट हुन सक्दछ तर यसले अदृश्य मण्डलीको पूरा अर्थ दिन सक्दैन । संख्यात्मक रूपमा थपिएका सबैजना येशूको आगमनमा लगिने योग्यका नहुन पनि सक्दछन् । हामी कुन मण्डलीको लागि काम गर्दैछांै ? के हामी सम्प्रदायको लागि घमण्ड गर्छाैं ? साम्प्रदायिकता मण्डलीको पछाडि जोड्नै पर्ने थर होइन । सम्प्रदाय त हामीलाई संगठनात्मक रूपमा मानवीय वा भौतिक रूपमा सहायता प¥याउने एउटा छाता संयन्त्र मात्र हो । साम्प्रदायिक नियम र कानुनको कारण आपूmलाई छुट्याउनु र अरूको विरोध गर्नु ख्रीष्टलाई हामीबाट अलग गर्नु जत्तिकै हो (कलस्सी २ः१९) । के शरीर शिरबाट अलग रहेर बाँच्न सक्छ ? के मण्डली ख्रीष्ट केन्द्रित सेवाबिना बचाइन सक्छ ? नेपालको मण्डलीले ख्रीष्टको मण्डलीलाई बुझ्नु आवश्यक छ । फुटेर होइन जुटेर, ख्रीष्टमा एउटै शरीरको विभिन्न अंग भई उहाँको उद्देश्य पूरा गर्नु आवश्यक छ । मुक्तिसँग सम्बन्धित नभएका मानिसद्वारा बनाइएका आफ्नै डोग्मा (सिद्धान्त) को कारण एक मण्डलीले अर्काे मण्डलीको विरोध गर्नु र कुरा काटनु चाहिँ ईश्वरीय दृष्टिकोणको अभावले गर्दा हो भन्ने कुरा स्पष्ट हुन्छ । म यहाँ भूmठो शिक्षासँगको विरोधको कुरा गरिराखेको छैन तर ख्रीष्टलाई पछ्याउने मण्डलीहरूको बिचमा भएको सैद्धान्तिक विवादको कुरा गरिरहेको छु ।
स्मरण रहोस् कि यहाँ म कुनै पनि ख्रीष्टियन सम्प्रदायको विरोध वा समर्थन गरिराखेको छैन तर मण्डली–मण्डलीमा वा सम्प्रदाय बिच भएको असमझदारीको स्पष्टीकरण खोजी रहेको छु । हाम्रो मण्डलीले यो वा त्यो ग¥यो, हाम्रो सम्प्रादाय यति ठूलो छ, अरू भन्दा राम्रो छ भनेर घमण्ड गर्नुपर्ने म कुनै कारण देख्दिन । घमण्ड गर्नेले परमप्रभुमा घमण्ड गरोस् नकि सम्प्रदायमा ।

 

Related Articles

2 Comments

Back to top button