प्रारम्भिक क्याल्कुलेटरको आविष्कार गरेका थिए

ब्लाइज पास्कलले तुलनात्मक रूपमा सङ्‌क्षिप्त जीवन जिए । तिनी चालिस वर्ष पुग्नु अगावै स्वर्गवास भए तापनि तिनी दिगो प्रभाव छाडेर जान सफल भए ।

पास्कलको लागि सबैभन्दा उपयुक्त शब्द हो, जिनिअस । तिनी असाधारण प्रतिभा भएका गणितज्ञ, भौतिकशास्त्री, दार्शनिक, अन्वेषक, लेखक, ईश्वरशास्त्री र ख्रीष्टियान रक्षाशास्त्री थिए । तिनले यी सबै क्षेत्रमा झण्डै बिस वर्षको अवधिमा ख्याति कमाएका थिए । थोरै समयमा धेरै उपलब्धि हासिल गर्ने स्रष्टाहरूको वर्गभित्र पर्छन्, पास्कल ।

ख्रीष्टियान रक्षाशास्त्रको क्षेत्रमा परमेश्वरको अस्तित्वसित सम्बन्धित ब्लाइज पास्कलको एउटा महत्त्वपूर्ण तर्कलाई पास्कलको बाजी भनेर चिनिन्छ । तिनको तर्कअनुसार यदि परमेश्वर अस्तित्वमा हुनुहुन्न भने एउटा नास्तिकले उहाँमाथि विश्वास गरेर केही पनि गुमाउँदैन । तर यदि उहाँ अस्तित्वमा हुनुहुन्छ भने एउटा नास्तिकले उहाँमाथि विश्वास गरेर अनन्त जीवन पाउँछ भने विश्वास नगर्नेले अनन्त दण्ड ।

पास्कलको जन्म १६२३ मा फ्रान्समा भएको थियो । पास्कल बाल्यकालदेखि नै विलिक्षण प्रतिभाका धनी थिए । तिन वर्षको उमेरमा आमा गुमाएका पास्कललाई तिनका पिताले शिक्षा दिएका थिए जसको पेसा कर उठाउने थियो ।

यूहन्नाको सुसमाचार १७ अध्यायलाई पढ्दा पास्कलले २३ नोभेम्बर १६५४ मा ख्रीष्टेसित व्यक्तिपगत रूपमा जम्काभेट गरी धार्मिक परिवर्तनको अनुभव गरे । नयाँ जन्म पाएपछि तिनको जीवन बद्‌लियो । तिनले आफ्ना रुपियाँ-पैसा दिएर गरिबहरूको सेवा गर्न थाले । तिनका वैज्ञानिक अध्ययनहरू तिनको समयमा संसार प्रसिद्ध थिए, तर ती आत्मिक खोजपछि आउँथे । तिनी एक भक्त ख्रीष्टियान थिए ।

तिनले दर्शनशास्त्र र ईश्वरशास्त्रबारे प्रभावशाली कृतिहरू लेख्न थाले । तिनका दुई ओटा सर्वाधिक प्रसिद्ध कृतिमा लेटर्स प्रोभिन्सिएल्स र पेन्सिज पर्दछन् । वैज्ञानिक क्षेत्रका चिन्तक पास्कलको परमेश्वरमाथि गहन विश्वास थियो ।

सम्भाव्यताको सिद्धान्तको विकासमा पास्कलको उल्लेखनीय योगदान थियो । सुरुमा यसलाई जुवाको क्षेत्रमा मात्र लागु गरिएको भए तापनि हाल अर्थशास्त्रमा यसको अत्यधिक महत्त्व रहेको छ । एक जना लेखकले भनेका छन्, “अनिश्चयता, जोखिम, निर्णय लिने काम र भावी घटनाहरूको मार्गलाई प्रभावित तुल्याउने व्यक्तिसाथै समाजको क्षमतालाई हामीले जसरी विचार गर्छौं त्यसलाई सम्भाव्यताको सिद्धान्त र यसपछिका आविष्कारहरूले परिवर्तन गरिदिए ।”

साहित्यको क्षेत्रमा पास्कललाई फ्रान्समा सर्वाधिक महत्त्वपूर्ण लेखकहरूको सूचीमा राखिन्छ । पास्कल फ्रान्सको सेक्सपिएर, यसको डान्टे, यसको प्लेटो र यसको युक्लिछड बने ।

पास्कलले ख्रिस्टाब्द १६४२ मा पास्कलाइन अर्थात् प्रारम्भिक क्याल्कुलेटरको आविष्कार गरेका थिए जुन विश्वसकै पहिलो क्याल्कुलेटर थियो । तिनले नै ब्यारोमिटरको लागि मार्ग प्रशस्त गरेका थिए र सम्भाव्यताका सिद्धान्तहरूको विकासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए ।

Related Articles

Back to top button